Romanda Kurgu Oluşumu

 Romanda Kurgu Oluşumu
  • Romanda Kurgunun iki temel önemli öğesi vardır: Karakter ve Olay. Roman karakter üzerine kurulur ve etrafında olaylar gelişir. Karakter olayları kuşatır ve olayların merkezindedir. Olaylar kişide bağımsız değildir. Olay ve kişi beraber ele alınmalıdır. Dolaysıyla roman kurgusunun bütününde karakter ve olay önemli bir yer teşkil etmektedir. Önce roman kurgusunda karaktere, sonra olaya değinerek romanda kurgunun önemini izah etmeye çalışacağız.
  • Romandaki karakter ne yaşamdaki kadar ne de hayalî bir özelliğe sahiptir. Okuyucu genelde kendini romandaki karakterle özdeşleştirdiğinden ve özdeşleştirmesi kolay olması içinde karakterin gerçekçi özelliklere sahip olması gerekmektedir. Yoksa okuyucu karakterle kendini özdeştirmediği takdirde romanı okumaz, yarım bırakır.

  • Roman karakteri: zaafları, hataları, yanlışları ve kusurları olan özellikler taşımalıdır. Mükemmel olmamalıdır. Sorunlar karşısında çaresiz kalabilmelidir. Sorunları aşması zor olmalıdır. Süper özellikleri olan her şeyin üstesinden gelen karakter, romana gitmez. Ve gerçeklikten uzaklaşır. Süper özellikli karakter sanıldığı kadar ilgi toplamaz. Aksine okuyucuda iticilik uyandırır.
  • Romanda ana karakterlerin sayısı iki ya da bilemediniz üç olmalıdır. Daha fazla ana karakter romanı boğar ve olaylar, karakterler birbirine karışır. Ve anlaşılmayı zorlaştırır.
  • Romandaki karakterin başına bir olay gelmeli ve bunu çözmek için mücadele etmelidir. Olaysız ve problemsiz karakter olmaz. Karakteri önemli yapan sorunlar karşısındaki tutarlı duruşudur.
  • Romandaki karakterin kişiliği ve olaylar karşısındaki gösterdiği tutumlar tutarlı olmalıdır. Birbirini tutmayan karakter özelliklerden kaçınmalı ve olaylar karşısında gösterdiği tutumlar karakterini yansıtmalıdır.

  • Karakter analizi roman yazımından önce iyice yapılmalıdır. Romandaki karakterinizi en az kendiniz ya da yakın arkadaşınız kadar tanımalı ve benimsemiş olmalısınız. Yoksa karakter parçalı ve tutarsız olur. Tutarlılık için roman yazımından önce üzerinde iyi çalışılmalıdır. Roman yazım esnasında karaktere ait özellikler birbirini tutabilsin.
  • Romandaki karakteriniz kendisiyle ve dış dünyayla çatışmalar yaşamalıdır. Düz bir karakterden sakınmalıdır. Kendisiyle ve dış dünyayla çatışmayan ve bunların üzerinde gelmek için çabalamayan karakter gerçekçi olmaz. Karakter gerçek yaşamdaki insanlar gibi gel git yaşamalıdır.
  • Romandaki ana karakterinize eşlik eden yan karakterlerde önemlidir ve onlar üzerinde de önceden çalışmalar yapılması roman yazımı esnasında işinizi kolaylaştıracaktır.
  • Yan karakterler de en az ana karakter kadar gerçekçi ve tutarlı olmalıdır.

  • Yan karakterler, ana karakteri ya olumlu ya da olumsuz yanında olmalıdır. Ana karakteri desteklemeli ya da engeller çıkarmalıdır. Yan karakterler ana karakterin etrafında şekillenirler. Kurgudan ve ana karakterden bağımsız bir yapıları yoktur.
  • Romandaki ana karakteriniz sabit bir kişilik olmamalıdır. Romanın neresinde olursa olsun değişime uğramalıdır. Olaylardan, gelişmelerden, diğer karakterlerden etkilenip, daha iyiye doğru bir gelişim içinde olması gerekir; yoksa romanın başındaki karakter, romanın sonunda aynı kalırsa romanın hiçbir esprisi olmaz. Okuyucu değişen ve olaylara tepki gösteren daha iyiye giden bir karakter ister. Zaten değişmeyen karakterlerle olay örgüsü oluşturmak da zordur. Değişmeyen karakter tuzsuz, yağsız, tatsız yemeğe benzer.
  • Romandaki karakterlerinizi belirledikten sonra ikinci önemli bir konu olay örgüsüdür. Karakterlerin iyi bilinmesi olay örgüsünde karakterin rolünü kolaylaştırır. Karakterin nasıl hareket edeceği, düşüneceği ve tepkisini olayın içine serpiştirmek daha da kolay olacaktır.

  • Olay örgüsü roman boyunca tutarlı olmalıdır. Rastgele ve gelişi güzel olaylara yer verilmemelidir. Olaylar birbirine bağlanırken mantıklı olmasına dikkat etmeli. Gelişi güzel olaylar romanın akışını bozduğu gibi okuyucu içinde sıkıcı ve anlamsız bir hal alır.
  • Romanda olay örgüsü oluşturmak hiçte kolay değildir. Öylesine akla gelen her olay romana aktarılmaz. Romanda geçecek olaylar için sürekli notlar alınmalıdır. Sonra bu notlar düzenli ve tutarlı bir sıralama içinde romanda kullanılmalıdır.
  • Romanda kullanılan olay örgüsü değişmez değildir. İstediğiniz zaman olayları değiştirebilirsiniz. Araştırmalarınız ve aklınıza yeni gelen fikirler sonucunda olaylar üzerinde istediğiniz kadar değişiklik yapabilirsiniz. Tabii olaylar üzerinde değişiklik yaparken ve hoşunuza gitmeyen yerleri çıkarırken, romandaki olay örgüsünün birbirinden kopmamasına dikkat edin.

  • Olay örgüsü ile karakter arasında uyum olması önemlidir. Olay örgüsü karakterden bağımsız değildir. Olaylar karakteri yansıtmalıdır. Karakter de olaylara da kendisine uygun roller sergilemelidir. Olay ve karakter bir bütündür. Karakter ile olaylar arasında tutarsızlılık olmamalıdır. Unutmamak gerekir ki romanda belirleyici olan karakterdir, olay örgüsü değil.
  • Olay örgüsünde zaman ve mekân tutarlılığına da dikkat edilmelidir. Zamanlar arasında olay örgüsü iyi dağıtılmalıdır. Romanın başında geçen zaman ile olay ilişkisi romanın ilerleyen bölümlerinde tutarsız olmamasına dikkat edilmelidir. Romanın başındaki zaman olay ilişkisi unutulmamalıdır. Mekânların gerçekçi olmasına özen gösterilmelidir.
  • Olay örgüsünde roman yazılmadan önce başı ve sonu belli olmalıdır. Romanın ortalarındaki olay örgüsü sonradan oluşabilir. Ama olayın ana teması önceden şekillenmiş olmalıdır ki yol alınması kolay olsun. Romanın yazım aşamasında son bölüm belli değilse romanın olay örgüsünü oluşturmak zor olacaktır.
  • Olaylar her zaman karakterin üstesinden geldiği, başarılı olduğu ve karakterin işini kolaylaştıran tarzında olmamalıdır. Yeri geldiğinde karakter olayların içinde çıkamazsın, olaylar karakteri zor durumda bıraksın; yani karakter ve olay çatışması olmalıdır.

  • Diyaloglar da olay/mekân/zaman ve karaktere uygun olmalıdır.
  • Diyaloglar da “Dedi” çok kullanılmamalıdır. Kişiler arası diyalogları belirginleştirmek adına arada kullanılabilir. Çok zorunlu olmadıkça kullanılmaması romanın akışı açsından önemlidir.
  • Diyaloglar çok basit, sıradan ve yüzeysel olmamalıdır. Bütün diyalogların anlaşılır olmasına da gerek yoktur. Bazı diyaloglara gizem yani kapalı bir anlatım olursa iyi olur en azından okuyucu cümlelere kendisi anlam verir, bu da okuyucunun merak ve heyecan duygusunu diri tutar. Her şeyi okuyucuya hazır sunmamak önemlidir.
  • Roman bittikten sonra orta ölçekli bir zaman dilimi içinde dinlendirmeye bırakılmalıdır. Tabii bu dinlendirme esnasında roman üzerinde düşünmeli ve araştırmalar da yapılmalıdır. Bu aşamada sürekli not almayı ihmal etmeyin. Çünkü düşündüğünüz ekleme ve çıkarmaları unutabilirsiniz. Dinlendirmeden sonra romanı tekrar baştan sonra korkmadan ekleme ve çıkarmalarla tekrar yazın. Hiçbir zaman bir roman yazıldığı gibi kalmaz ve yayınlanmaz. Roman emek ve özveri isteyen uzun soluklu bir çalışmanın sonunda şekillenir.

  • Roman yazımında hiçbir zaman plansız ve sistemsiz çalışmayın. Muhakkak elinizde bir çalışma planı olmalıdır. Yazım aşamasında bu planları değiştirebilirsiniz; ama rastgele çalışmayın.
  • Roman yazmadan önce iyi bir okuma ve işlenecek karakter ve temalar konusunda araştırmalar yapılmalıdır. Gerekirse olay örgüsündeki mekânları gidip, görün. Haritasını çıkarın. Oluşturacağız karakterlerle ilgili uzman görüşü alın.

Yorum Yap